على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2522
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
اول شب و تاريكى آن . و شب سخت سياه . و يا از مغرب تا هنگام خفتن مردم ( خاص است بموسم گرما ) . ج : فحام و فحوم . و فحمة السحر : هنگام بامداد . و فحمة بن جمير : نيمهء شب . و فحمة العشاء : تاريكى عشاء . فحمة ( fahmat ) و ( fahamat ) ا . ع . يك پارچهء زغال . فحو ( fahv ) م . ع . فحاه بكلامه الى كذا فحوا ( از باب نصر ) : برد سخن . خود را بچنين مضمونى . فحوا ( fahv ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مضمون و روش كلام و معنى سخن . و فحواى كلام : روش كلام . فحواء ( fahv ' ) ا . ع . ديگ افزار و يا ديگ افزار خشك . فحواء ( fahv ' ) و ( fohav ' ) ا . ع . فحواء الكلام : معنى سخن و مضمون و روش آن . و كذا : فحواء الكلام . فحوانى ( fahv niyy ) ص . ع . سمعت ذلك بالخطاب الفحوانى يعنى شنيدم آن را آشكارا و مشافهة و بدون رمز . و الانموذج الفحوانى باصطلاح حكما : وصفى كه مطابق باشد مر شبح در آئينه را . و كذا : النقش الفحوانى . فحوة ( fahvat ) ا . ع . انگبين بىآميغ . فحول ( fohul ) ا . ع . خرمابن نر . و ج . فحل . و فحول الشعراء : چيره دستان در هجو و مهاجاة و آنان كه چون با شاعرى معارضه كنند چيره شوند . فحول ( fohul ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردان بزرگ كه بر ساير مردمان از جهة فضل و علم و ادب برترى دارند . فحولة ( fohulat ) ا . ع . ج . فحل . فحولة ( fohulat ) م . ع . فحل فحلة و فحالة و فحولة . مر . فحالة . فحوم ( fohum ) ا . ع . ج . فحم ( fahm ) و فحم ( faham ) . و ج . فحمة . فحوم ( fohum ) م . ع . فحمت القليب فحوما ( از باب نصر ) : آرميد چاه و ايستاد آب آن . و فحم الرجل : درماند آن مرد در جواب . و فحم فحوما ( از باب كرم ) : سياه رنگ گرديد . و فحم فحما و فحاما و فحوما . مر . فحم . فحومة ( fohumat ) ا . ع . سياهگونى . فحومة ( fohumat ) م . ع . فحم فحومة ( از باب فتح ) : سياهرنگ گرديد . فحوى ( fahv ) ا . ع . معنى سخن و مضمون و روش آن . يق : عرفت ذلك فى فحوى كلامه . فحية ( fehyat ) و ( fahiyat ) ا . ع . آشاميدنى تنك و يا هر آشاميدنى . فحيح ( fahih ) ا . ع . فحيح الافعى : آواز افعى كه از دهانش برآيد . فحيح ( fahih ) م . ع . فح فحا و فحيحا و تفحاحا . مر . فح . فحيص ( fahis ) ص . ع . كاونده از هر چيزى . و تفحص كننده . و هو فحيصى يعنى او جويندهء عيب و راز من است . فحيل ( falil ) ص . ع . رجل فحيل : مرد نيك دانا و نجيب . و مرد سخت گشنىكننده . و فحل فحيل : گشن نجيب با اصل و نيكوى در گشنى . و كبش فحيل : تكهء شبيه بشتر نر در گشنى و نجابت و زيركى . فحيم ( fahim ) ا و ص . ع . انگشت و زغال . و سخت سياه . ج . فحام . فخ ( fax ) ا . پ . تلهاى كه بدان جانور گيرند . و شكار . و شكارگاه . و كمند . و پابند . و توبرهء اسب . فخ ( faxx ) ا . ع . دام شكارى . ج : فخاخ و فخوخ . و فروهشتگى هر دو پاى . فخ ( faxx ) م . ع . فخ النائم فخا و فخيخا ( از باب ضرب ) : خرخر كرد آن شخص خوابيده در خواب . و فخت الرائحة : دميد بوى . و فخ فخا و فخة . مر . فخة . فخاخ ( fex x ) ع . ج . فخ . فخار ( fax r ) ا . ع . مباهات در مكارم و مناقب از حسب و نسب خواه در شخص خود و يا در پدران خود . فخار ( fax r ) م . ع . فخر فخرا و فخرا و فخارا و فخارة و فخيرى و فخيراء . مر . فخر ( faxr ) و فخر ( faxar ) . فخار ( fex r ) م . ع . فاخره مفاخرة و فخارا : نبرد كرد او را در فخر و برابرى نمود با وى در مفاخرت . فخار ( faxx r ) ص . ع . بسيار فخر كننده . فخار ( faxx r ) ا . ع . ج . فخارة . فخار ( faxx r ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سفالگر و كوزهگر . و كوره پز . فخارة ( fax rat ) م . ع . فخر فخرا و فخرا و فخارا . مر . فخر ( faxr ) و فخر ( faxar ) . فخارة ( fex rat ) ا . ع . صنعت سفالگرى . فخارة ( faxx rat ) ا . ع . خزف و سفال . ج : فخار . فخارى ( faxx ri ) ا . پ . شغل فخار . و كورهء فخارى : كورهء آجرپزى و سفالگرى . فخام ( fex m ) ع . ج فخيم . و ج . فخم . فخامة ( fax mat ) م . ع . فخم فخامة ( از باب كرم ) : ستبر گرديد و پر شد . فخامت ( fax mat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بزرگوارى و بزرگ قدرى .